O biznesie Planowaniu i Pomysłach na biznes

Trochę o tym. Trochę o tamtym. Zawsze wokoło biznesu.

Zabezpieczenia zwrotu kredytu bankowego

Napisane 28.07.2021 przez BiznesPlan.me

Tagi: kredyty, zabezpieczenia kredytu, biznes, finanse, banki, bankowość, dług, koszty, kredyt hipoteczny, kredyt mieszkaniowy, majątek, weksel, wierzytelności, odsetki, raty kredytu, umowa kredytowa, rachunek bankowy, nieruchomości, hipoteka, kaucja, pieniądze, umowa,

Sposobem ograniczenia ryzyka kredytowego jest stosowanie odpowiednich form zabezpieczenia zwrotu kredytu. Prawne zabezpieczenie kredytu wymaga zawsze formy pisemnej, a ewentualne koszty związane z jego ustanowieniem ponosi kredytobiorca. Zakresem prawnego zabezpieczenia kredytu objęte są odsetki i kapitał. Zwykle banki żądają, aby wartość zabezpieczeń wyniosła co najmniej dwukrotność wielkości kredytu.

Wynika to zarówno z faktu, że realna wartość zabezpieczeń ulega wahaniom, jak i z tego, że przy przejmowaniu zabezpieczeń banki muszą liczyć się ze znacznymi kosztami (m.in. z kosztami interwencji komornika, zapłaty podatków itp.) Przedstawienie odpowiedniej wartości zabezpieczenia stanowi bardzo duży problem dla znacznej części potencjalnych kredytobiorców. Jest to szczególnie istotne w przypadku drobnych przedsiębiorstw oraz przedsiębiorstw handlowych działających w oparciu o obcą infrastrukturę (dzierżawiących wszelkie pomieszczenia). Te ostatnie nawet przy bardzo dużych obrotach, dysponują małymi realnymi zabezpieczeniami. Nie ulega też wątpliwości sprawa zabezpieczeń jest największą przeszkodą w upowszechnianiu kredytu budowlano-mieszkaniowego (hipotecznego, mieszkaniowego).

Zabezpieczenia zwrotu kredytu dzielą się na dwie grupy:
• zabezpieczenia osobiste
• zabezpieczenia rzeczowe

Zabezpieczeniami osobistymi nazywamy te, przy których kredytobiorca odpowiada całym swoim majątkiem za spłatę długu. Oznacza to, że gwarantuje on całym swoim obecnym i przyszłym majątkiem wywiązanie się ze zobowiązań wobec banku. W przypadku, gdyby występowała większa liczba wierzycieli, a majątek dłużnika był zbyt mały, dług jest dzielony odpowiednio do wartości wierzytelności.

To Cię zainteresuje: Co to jest kaucja bankowa

Do zabezpieczeń osobistych należą m.in:
- poręczenie według prawa cywilnego
- weksel własny in blanco
- poręczenie wekslowe (awal)
- gwarancja bankowa
- przelew wierzytelności (cesję wierzytelności)
- pełnomocnictwo

Poręczycielem może być osoba fizyczna albo osoba prawna, która złoży poręczenie, przez które zobowiązuje się do spłaty kredytu wraz z odsetkami, prowizją i innymi kosztami, jeżeli kredytobiorca nie spłaci kredytu w oznaczonym czasie. Według prawa cywilnego poręczenie jest umową i powinno być złożone na piśmie, przy czym udział banku w zawieraniu tejże umowy może być ograniczony do przyjęcia dokumentu.W dokumencie tym powinna być wskazana osoba oraz kredyt, za spłatę którego poręczyciel przyjmuje zobowiązanie. Za spłatę danego kredytu może ręczyć kilku poręczycieli, wtedy należy z góry zdecydować, czy ręczą solidarnie, czy też każdy przyjmuje odpowiedzialność za ściśle określoną część kredytu. Z bankowego punktu widzenia jakość zabezpieczenia spłaty jaką daje poręczenie, zależy od sytuacji majątkowej i finansowej poręczyciela; bank bada ją przed przyjęciem poręczenia z wnikliwością podobną do tej, z jaką bada zdolność kredytową kredytobiorcy.
 
Gwarancja bankowa jest zobowiązaniem banku, podjętym na podstawie zlecenia klienta, do zapłaty kwoty wskazanej w gwarancji, w przypadku gdy zleceniodawca (kredytobiorca) nie spłacił kredytu w określonym terminie. Gwarancja udostępniana jest kredytobiorcy odpłatnie, przez inny bank nie będący w danym przypadku kredytodawcą. Bank – gwarant zobowiązuje się do spłaty kredytu wraz z odsetkami i innymi kosztami jeżeli kredytobiorca –posiadacz gwarancji nie spłaci kredytu w terminie umownym. Gwarancja może obejmować całą kwotę kredytu albo tylko jedną z jego transz. Może być potwierdzona przez kolejny, inny bank w trybie regwarancji. W tym przypadku bank udzielający gwarancji oraz bank udzielający regwarancji odpowiadają solidarnie wobec banku kredytującego za dług kredytobiorcy.

Cesja wierzytelności jest przeniesieniem na bank przez kredytobiorcę jego istniejących praw do wynagrodzenia za sprzedane towary lub wykonane usługi. Z reguły bank kredytujący żąda pisemnego zadeklarowania przez nabywcę (dłużnika kredytobiorcy), że scedowaną wierzytelność przekaże bankowi kredytującemu. Warto wiedzieć, że jako zabezpieczenie mogą być brane pod uwagę jedynie wierzytelności istniejące, które dłużnik zgadza się regulować zgodnie z wolą wierzyciela.

Kredyt może być zabezpieczony przez udzielone bankowi kredytującemu pełnomocnictwo do dysponowania środkami na rachunku bankowym kredytobiorcy lub innej osoby. Pełnomocnictwo musi mieć formę pisemną i może być zawarte w odrębnym dokumencie albo w umowie kredytowej, jeżeli mocodawcą jest kredytobiorca, który ma rachunek w banku udzielającym kredytu. Pełnomocnictwo w roli zabezpieczenia kredytu nie może być udzielone jako odwołalne. Powinno być potwierdzone przez bank prowadzący rachunek zabezpieczający spłatę tak, aby bank kredytujący zyskał określone uprawnienie do dysponowania środkami poza tymi osobami, które są wymienione jako dysponenci w umowie rachunku.

Przy kredytach gospodarczych zabezpieczenia osobiste są zwykle uważane za zabezpieczenia dodatkowe, uzupełniające. Natomiast niezmiernie ważne i stosowane w pierwszej kolejności są zabezpieczenia rzeczowe. Zabezpieczeniami rzeczowymi nazywamy takie zabezpieczenia, których przedmiotem jest określona część majątku kredytobiorcy (rzecz ruchoma lub nieruchomość).

Do zabezpieczeń rzeczowych należą:
- zastaw na rzeczach
- zastaw na prawach
- przewłaszczenie rzeczy ruchomych
- blokada środków pieniężnych
- kaucja
- hipoteka

Rozróżnia się dwa rodzaje zastawu na rzeczach ruchomych: zastaw ogólny i zastaw sądowy. Zastaw ogólny może zabezpieczyć kredyt już udzielony (bez odsetek przedawnionych) oraz kredyt, który ma być dopiero udzielony, a przedmiot zastawu powinien być wydany bankowi albo osobie trzeciej, którą zaakceptuje bank kredytujący i kredytobiorca. Zastaw sądowy może być z kolei wykorzystany tylko jako zabezpieczenie kredytów już udzielonych, a rzecz zastawiona może pozostać w posiadaniu i użytkowaniu zastawcy, po wpisaniu umowy zastawu do rejestru sądowego. Jeżeli zastaw ma praktycznie pełnić funkcję zabezpieczenia, to powinien być ustanowiony na rzeczach względnie łatwo zbywalnych i poddających się względnie jednoznacznej wycenie. Bank może żądać ubezpieczenia zastawionej rzeczy i scedowania praw ujętych w polisie ubezpieczeniowej. Umowa powinna być sporządzona na piśmie i rozstrzygać sposób realizacji zastawu.

Przedmiotem zastawu mogą być prawa zbywalne, zastawione na mocy umowy, z datą urzędowo poświadczoną (przez notariusza, urząd skarbowy albo inną instytucję). Prawo, o którym mowa, powinno być potwierdzone dokumentem, a dokument wydany bankowi, jeżeli przepisy szczególne nie umożliwiają wydania przedmiotu zastawu. Nie jest zbywalne prawo użytkowania, prawo pierwokupu, czy jednostki uczestnictwa w funduszu powierniczym - te ostatnie mogą być zbyte, ale mogą też być umorzone i jako zabezpieczenie kredytu mogą być wykorzystywane w trybie pełnomocnictwa. Termin zastawu dokumentu związanego z zastawem powinien przekraczać termin spłaty kredytu o czas niezbędny do wdrożenia procedury egzekwowania zaległych wierzytelności.

Bank musi zwrócić też uwagę na szczególne uwarunkowania zastawu na prawach, np: czy umowa spółki uzależnia zastawienie udziałów od zgody pozostałych wspólników, czy nie istnieją ograniczenia w przenoszeniu praw z akcji imiennych, czy płatnicy weksla są zdolni do wywiązania się ze zobowiązań, a sam weksel nie ma usterek formalnych, czy dokumenty są zdeponowane w bankach, itd.

Istotą przewłaszczenia rzeczy ruchomych jest okresowe, do czasu spłaty kredytu, przeniesienie własności na bank udzielający kredytu. Z reguły łączy się ono z cesją praw zawartych w polisach ubezpieczeniowych, chroniących przewłaszczone rzeczy. Przewłaszczona rzecz pozostaje w posiadaniu i użytkowaniu osoby przewłaszczającej, ale ponieważ jest własnością banku, to w przypadku ogłoszenia upadłości użytkownika przedmiotowa rzecz nie wchodzi do masy upadłościowej. W przypadku zastawu bank nie ma uprawnień właściciela. Użytkownik przewłaszczonej rzeczy jest zobowiązany wydać ją bankowi (w przypadku nie spłacenia kredytu) pod rygorem odpowiedzialności cywilnej i karnej. Jeżeli zaś kredyt będzie spłacony, to bank przekazuje prawo własności osobie, która rzecz przewłaszczyła na zabezpieczenie.

Blokada środków na rachunku bankowym jako zabezpieczenie spłaty kredytu powinna być ustanowiona pisemnie, z wykluczeniem możliwości odwołania, łącznie z upoważnieniem banku do zadysponowania zablokowaną kwotą w ramach wierzytelności, o ile kredyt zabezpieczony blokadą nie będzie spłacony.

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *