O biznesie Planowaniu i Pomysłach na biznes

Trochę o tym. Trochę o tamtym. Zawsze wokoło biznesu.

Rodzaje planów organizacji

Napisane 10.06.2020 przez BiznesPlan.me

Tagi: biznes, firma, planowanie, zarządzanie,

Stosuje się wiele kryteriów planowania, co stwarza możliwość różnorodnego ujmowania planów.

Kryterium

Rodzaje planów

Podmiotowe

jednostki organizacyjnej, zakładu, przedsiębiorstwa itd.

Przedmiotowe

branżowe, sektorowe, ogólnogospodarcze

Pole planu

wycinkowe, problemowe, kompleksowe

Charakter planu

operacyjne, taktyczne, strategiczne

Horyzont czasu planowania

krótkookresowe, średniookresowe, długookresowe


Wyróżniamy kilka rodzajów kryteriów, które bierzemy pod uwagę grupując plany.

1.      Podział planów według kryterium podmiotowego, dotyczy planów sporządzanych przez przedsiębiorstwa i ich ugrupowania. Plany mogą być tworzone na potrzeby komórki organizacyjnej (np. działu marketingu, działu finansowego), zakładu (np. filii jakiejś firmy) lub całej organizacji (plan przedsiębiorstwa).

2.      Kryterium przedmiotowe pozwala integrować plany działania przedsiębiorstw współpracujących w ramach jednej branży (np. przemysł odzieżowy) czy też sektora (np. przemysł lekki). Dzięki ustaleniu celów oraz sposobów ich rozwiązań, firmy z jednej branży lub sektora mogą przeciwdziałać istniejącej lub potencjalnej konkurencji, zmniejszać negatywne wpływy zmian warunków otoczenia czy też łączyć swoje zasoby w celu zdobycia nowych rynków.

3.      Podstawa podziału planów – kryterium pola planu. Pole planu to inaczej zakres tematyczny czy zasięg planu. Plany, które obejmują wąski obszar zagadnień są planami wycinkowymi (np. plan promocji usług świadczonych przez firmę innej firmie X).
W miarę obejmowania coraz większej liczby zagadnień plan staje się planem problemowym, uwzględniającym całokształt spraw decydujących o powodzeniu głównego założenia planu i następnie kompleksowych, uwzględniającym ponadto otoczenie organizacji.

4.      Zgodnie z kryterium charakter planu i na podstawie rysunku 4, wyróżniamy trzy rodzaje planów i te uznamy za podstawowe i nas obowiązujące.


Plany strategiczne

Są planami opracowywanymi dla osiągnięcia celów strategicznych. Jest to plan zawierający decyzje dotyczące alokacji zasobów, priorytetów i działań niezbędnych do osiągnięcia celów strategicznych. Plany te opracowywane przez zarząd i najwyższe kierownictwo, na ogół mają dłuższy horyzont czasowy i odnoszą się do kwestii zasięgu, dystrybucji zasobów, przewagi konkurencyjnej i synergii.


Plany taktyczne

Są nastawione na osiągnięcie celów taktycznych, są opracowywane dla realizacji określonych części planu strategicznego. Plany taktyczne na ogół angażują wyższy i średni szczebel zarządzania, mają horyzont czasowy nieco krótszy niż plany strategiczne
i koncentrują się na konkretnych sprawach.


Plany operacyjne

Koncentrują się na realizacji planów taktycznych dla osiągnięcia celów operacyjnych. Opracowuje go kadra średniego i niższego szczebla kierowniczego. Koncentrują się na krótkim okresie i mają stosunkowo wąski zasięg oraz wąski zestaw działań.


W dalszych częściach wykładu zajmiemy się każdym z osobna, jednak przedtem wyróżnimy jeszcze inne ważne cechy planów strategicznego, operacyjnego i taktycznego.


Cechy

P l a n

strategiczny

taktyczny

operacyjny

Zakres

jeden główny aspekt rozwoju

duża liczba pól

pojedyncze działanie lub zadania

Złożoność

bardzo dużo zmiennych

wiele zmiennych

mała liczba zmiennych

Cel planowania

misja organizacji

doprowadzenie do pożądanych rezultatów w krótkim okresie

wykonanie zadania

Charakter czynności planistycznych

twórczy

bilansujący i alokacyjny

odtwórczy, postępowanie według wytycznych

Agregacja informacji

wysoka

niska

niska


Kryterium horyzontu czasu planowania pozwala wyróżnić trzy rodzaje planów:


Plany długookresowe


Obejmują okres wieloletni, nawet kilku dziesięcioleci. Zależy to od rodzaju organizacji. Najczęściej dotyczą organizacji dużych, znanych marek. Plany te dotyczą działań rozwojowych przedsiębiorstw, sposobów zdobycia przez firmę pozycji konkurencyjnej, utrwalenia pozycji na rynku, wzrostu wartości majątku, rozwoju profilu, charakteru działania.

Muszą być uzupełniane planami średnio- i krótkookresowymi. W planach tych łatwiej można uwzględniać kierunki zmian w otoczeniu, zadania operacyjne stojące przed firmą, posunięcia konkurencji czy też wymogi produktowe rynku.


Plany średniookresowe


Obejmują na ogół okres od roku do pięciu lat. Jest to plan mniej hipotetyczny  i mniej narażony na zmiany niż plan długookresowy. Formułowane są przez menedżerów średniego szczebla i pierwszej linii. Dlatego są formułowane równolegle z planami taktycznymi.


Plany krótkookresowe


Obejmują na ogół okres jednego roku lub krótszy. Plany takie wpływają na codzienne działania menedżera. Występują w dwóch formach: plan działania – służy wprowadzeniu
 życie wszystkich innych planów, oraz plan reakcji – opracowany w celu zareagowania na nieprzewidziane okoliczności.