O biznesie Planowaniu i Pomysłach na biznes

Trochę o tym. Trochę o tamtym. Zawsze wokoło biznesu.

Co to jest bankowość elektroniczna?

Napisane 07.04.2020 przez BiznesPlan.me

Tagi: bankowość elektroniczna, bankowość internetowa, e-bank, bank,

Bankowość elektroniczna to pojęcie nowe, używane powszechnie zaledwie od kilku lat. Podstawowym instrumentem przyczyniającym się do wykreowania mody na bankowość elektroniczną stał się Internet, ale nie wolno zapominać, że pionierami bankowości elektronicznej były karta płatnicza i telefon. Dokonywanie transakcji bezgotówkowych jest już powszechne, a formy bankowości elektronicznej znane każdemu, kto zajmuje się bankowością.

Nie jest więc problemem dokonanie klasyfikacji, chociażby biorąc pod uwagę urządzenie, za pomocą którego dokonuje się transakcji, oraz system, z którym to urządzenie współpracuje, jak również sposób rozliczenia transakcji. Klasyfikacja ta umożliwia zdefiniowanie pojęcia bankowości elektronicznej, której jest integralnym elementem. Dlatego chcąc mówić o bankowości internetowej, należy najpierw krótko przedstawić charakterystykę bankowości elektronicznej, tak by te dwa różne i jednocześnie podobne rodzaje bankowości nie były błędnie rozumiane.

W literaturze i nie tylko w niej można się spotkać z kilkoma różnymi próbami określenia, co należy rozumieć pod pojęciem bankowości elektronicznej. Poniżej przedstawione są niektóre z nich.
Dorota Korenik definiuje ją jako bankowość, która oparta jest na pieniądzu elektronicznym, zaś sam pieniądz elektroniczny określa jako „zespół środków techniczno-informatycznych, magnetycznych, elektronicznych i teletransmisji, pozwalających na obrót pieniężny bez nośnika papierowego i zakładający trójstronne związki między bankiem, handlem i konsumentami, mieści się w ogólnym procesie komputeryzacji stosunków finansowych, jaki rozwija się na świecie od lat siedemdziesiątych" . Założenie o trójstronnych związkach między bankiem, handlem i konsumentami de facto zawęża bankowość elektroniczną do obrębu płatności dokonywanych przy zawieraniu transakcji w handlu elektronicznym. Można tutaj stwierdzić, iż temu pojęciu przypisano wąskie znaczenie.

Szerzej rozumiane jest to pojęcie w tak zwanej mowie potocznej. Warto zauważyć, że wielu ludziom kojarzy się ono przede wszystkim z bankowością internetową (dostępem do konta bankowego przez Internet), a przynajmniej z dokonywaniem operacji bankowych przy użyciu komputera.

Często pojęcia bankowość internetowa oraz bankowość elektroniczna są utożsamiane. Dzieje się tak, gdyż wraz z ekspansją Internetu, bankowość internetowa stała się głównym, a przynajmniej jednym z głównych obszarów bankowości, któremu poświęca się coraz więcej uwagi. Jednocześnie warto zauważyć, że przed jej pojawieniem się pojęcie bankowości elektronicznej tak jakby nie istniało, a przynajmniej było rzadko używane. Na przykład w kontekście bankomatów i kart płatniczych padały hasła: pieniądz plastykowy, płatność bezgotówkowa itp. Nie nazywano tego natomiast bankowością elektroniczną.

Inną definicję przytacza też Monika Krupska, która stwierdza, że „pod pojęciem bankowość elektroniczna, czy też bezpośrednia, wirtualna lub telebanking, rozumie się zastosowanie złożonych technologii informatycznych i komunikacyjnych, wykorzystywanych w organizacji i udoskonalaniu usług bankowych oraz spokrewnionych z nimi usług finansowych. Zastosowanie sprzętu komputerowego, modemu i linii telefonicznych umożliwia nie tylko zdalny dostęp do usług bankowych, lecz również oferowanie usług istniejących wyłącznie w cyperprzestrzeni.”

W rozumieniu takim bankowością elektroniczną jest więc każda usługa bankowa umożliwiająca klientowi wzajemny kontakt z instytucją bankową z oddalonego miejsca przez:
• telefon
• odbiornik telewizyjny wraz z odpowiednim dekoderem
• terminal
• komputer osobisty lub
• inne urządzenie zapewniające dostęp do systemu telekomunikacyjnego, który łączy z centrum komputerowym danej instytucji bankowej

Jeszcze inaczej i jeszcze szerzej definiowane jest omawiane pojecie w raporcie EDS . Tutaj autorzy rozumieją je jako wszelkie rozwiązania biznesowe i technologiczne umożliwiające interakcję banku i jego klientów przy użyciu urządzeń technicznych przekazujących dane kanałami elektronicznymi (na przykład poprzez Internet, telefony z WAP, call-center) przy jednoczesnym zintegrowaniu takiego kanału wymiany usług i informacji w strukturze organizacyjnej i technologicznej banku.
Takie rozumienie pojęcia bankowości elektronicznej określa trzy charakterystyczne cechy tego rodzaju bankowości: po pierwsze jej głównym wyróżnikiem jest stosowanie elektroniki (stąd jej nazwa), po drugie płaszczyzną zastosowania jest kontakt klienta z bankiem, po trzecie jest ona integralną częścią banku (bankowości). Należy zaznaczyć, iż tak rozumiana bankowość elektroniczna obejmuje swym zasięgiem nie tylko tak zwany home-banking czy bankowość internetową, ale również operacje bankowe przy użyciu bankomatu lub telefonu, a tym samym jest dosyć szerokim pojęciem.

Podobnie jak w raporcie EDS, bankowość elektroniczna jest określana przez Radę Bankowości Elektronicznej. Według niej jest to forma usług oferowanych przez niektóre banki, polegająca na umożliwieniu klientowi dostępu do jego rachunku za pośrednictwem komputera bądź innego urządzenia elektronicznego i łącza telekomunikacyjnego . W konsekwencji bankowość internetowa jest jednym z rodzajów bankowości elektronicznej. Poza tym tak przyjętą definicję spotyka się w literaturze oraz w prasie fachowej. Z powyższych względów, jak również ze względu na logiczność i spójność tej definicji, zostaje ona przyjęta jako wykładnia tego, czym jest bankowość elektroniczna.

Bankowość elektroniczną można również postrzegać jako jeden z podstawowych elementów procesu określanego angielskim skrótem EDI (Electronic Data Interchange) , czyli elektronicznej wymiany danych. Tym skrótem określa się zjawisko, w którym większość czynności związanych z porozumiewaniem się partnerów handlowych zostaje zautomatyzowane dzięki komunikowaniu się drogą elektroniczną. Coś takiego ma właśnie miejsce w bankowości elektronicznej, jako że bank i jego klienci komunikując się tą drogą przesyłają między sobą dane, którymi są na przykład salda, numery rachunków, kwoty przelewów. Ściślej mówiąc te dane są przesyłane pomiędzy komputerami (lub ewentualnie innymi elektronicznymi urządzeniami) dwóch lub większej ilości podmiotów (na przykład pomiędzy wspomnianą parą bank - klient). Elektroniczne komunikaty wysyłane z jednego komputera są zrozumiałe dla komputera odbiorcy dzięki istnieniu i wykorzystaniu ogólnie uznanych standardów transmisji danych. Obecnie najpopularniejszym na świecie standardem jest EDIFACT (skrót od: Electronic Data Interchange For Administration, Commerce and Transport).
W bankowości elektronicznej z racji jej różnorodności można wyodrębnić różne jej rodzaje, a kryteria stosowane przy tym również mogą być różne. Podstawowym takim wyznacznikiem jest kryterium zastosowanego środka elektronicznego. Wówczas można mówić na przykład o bankowości internetowej, telefonicznej (phone-banking) lub o home-bankingu. Taki podział bazuje na różnorodności tak zwanych kanałów dystrybucji usług bankowych, z których większość jest elektroniczna.

Pewnym rodzajem bankowości elektronicznej według kryterium zastosowanego środka elektronicznego jest home-banking. Podobnie jak w przypadku bankowości internetowej klient używa własnego komputera do dokonywania czynności bankowych. Przez to też często ten rodzaj bankowości jest utożsamiany z bankowością internetową. Różnica polega jedynie na tym, że w łączności z bankiem nie wykorzystuje się Internetu, lecz modem i połączenia telefoniczne. Instalacja home-bankingu wiąże się najczęściej z wizytą pracowników banku u klienta (instalacja specjalnego oprogramowania dostarczonego przez bank itd.).